REWARD

Van veelbelovende proefprojecten naar brede toepassing

REWARD gaat uit van het uitgangspunt dat opschaling meer is dan alleen het uitbreiden van een succesvolle proef of een succesvol programma. Een regeling die onder gunstige omstandigheden werkt met een klein aantal gemotiveerde deelnemers, kan bij uitbreiding met heel andere uitdagingen te maken krijgen. Opschaling kan veranderingen vereisen op het gebied van bestuur, regelgeving, administratie, monitoring, financiering en samenwerking tussen organisaties. Het kan ook verschillende vormen van groei inhouden: meer boeren betrekken, grotere gebieden bestrijken, sterkere milieuresultaten boeken, aanvullende financieringsbronnen aantrekken of verankerd raken in het reguliere beleid. REWARD beschouwt opschaling daarom als een proces van institutionele transformatie. In plaats van te zoeken naar één enkel model dat overal kan worden gekopieerd, zal het project onderzoeken welke combinaties van institutionele regelingen onder verschillende omstandigheden werken.

Leren van 14 innovatiehubs uit de praktijk

De kern van REWARD wordt gevormd door 14 innovatiehubs verspreid over 11 Europese landen. Dit zijn bestaande initiatieven waarin innovatieve benaderingen voor het belonen van milieudiensten al worden ontwikkeld of geïmplementeerd. Samen bestrijken de hubs diverse landbouwsystemen, milieudoelstellingen en institutionele kaders. Ze omvatten resultaatgerichte betalingsregelingen, collectieve benaderingen, coördinatie op landschapsniveau, particuliere en gemengde financieringsmodellen, en verschillende vormen van monitoring. De innovatiehubs fungeren als praktijkgerichte leeromgevingen waarin REWARD verschillende benaderingen kan analyseren, testen en vergelijken. Hierdoor kan het project gemeenschappelijke patronen, overdraagbare lessen en contextspecifieke inzichten en oplossingen identificeren.

Vier onderling samenhangende uitdagingen

REWARD richt zich met name op vier voorwaarden die bepalen of innovatieve betalingsbenaderingen op grotere schaal levensvatbaar kunnen worden:

1. instellingen en bestuur: welke juridische, administratieve en organisatorische regelingen maken het mogelijk dat innovatieve regelingen deel gaan uitmaken van het reguliere landbouwbeleid en de gangbare landbouwpraktijk?
2. eerlijke vergoeding en financiering: hoe kunnen publieke, private en gemengde financiering bijdragen aan financiering op de lange termijn, terwijl boeren een eerlijke en aantrekkelijke vergoeding krijgen voor milieudiensten?
3. monitoring, rapportage en verificatie: hoe kunnen milieuprestaties op geloofwaardige en kostenefficiënte wijze worden gemonitord, met behulp van combinaties van ecologische indicatoren, digitale technologieën, teledetectie en participatieve monitoring?
4. capaciteit en samenwerking: welke kennis, vaardigheden en relaties hebben boeren, overheden, adviseurs en particuliere actoren nodig om deze benaderingen te ontwikkelen en toe te passen?

Deze aspecten beïnvloeden elkaar. Een technisch degelijk monitoringsysteem heeft weinig nut als het administratieve systeem er geen ruimte voor biedt; nieuwe particuliere financiering zal niet opschalen zonder geloofwaardige milieuresultaten; en veelbelovende betalingsmodellen kunnen niet mainstream worden zonder institutionele capaciteit en deelname van boeren.

Op weg naar een nieuwe relatie tussen landbouw en samenleving

Uiteindelijk draagt REWARD bij aan een bredere vraag: hoe kan de Europese samenleving de milieudiensten die landbouwers naast de voedselproductie leveren, erkennen en belonen? Het project heeft tot doel geloofwaardige en economisch haalbare mogelijkheden te creëren voor landbouwers om bij te dragen aan verbeterde biodiversiteit, bodemgezondheid, waterkwaliteit, klimaatbestendigheid en waardevolle landschappen, door de beleidsmatige, institutionele, financiële en maatschappelijke voorwaarden aan te pakken die dit mogelijk maken.