REWARD onderzoekt hoe landbouwers meer kunnen verdienen aan natuur en milieu

Boerennatuur Vlaanderen coördineert een nieuw Horizon Europe-project REWARD, waarin 26 organisaties uit 11 Europese landen samen met landbouwers nieuwe vergoedingsmodellen voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer ontwikkelen, testen en opschalen.

Landbouwers leveren vandaag al heel wat diensten aan de maatschappij. Naast voedselproductie dragen ze bij aan gezonde bodems, water, biodiversiteit en aantrekkelijke landschappen. Maar die maatschappelijke waarde vertaalt zich niet altijd in een inkomen voor de landbouwer.

REWARD wil onderzoeken hoe dat anders kan. Het project focust op vergoedingsmodellen die landbouwers directer belonen voor de natuur- en milieudiensten die ze leveren die ze realiseren. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar publieke middelen, maar ook naar de mogelijkheden om private financiering te betrekken.

Van maatregelen naar resultaten

Een belangrijk deel van de huidige publieke steun voor milieu- en natuurmaatregelen is gekoppeld aan vooraf bepaalde beheervoorschriften. Die regelingen hebben een belangrijke rol, maar laten niet altijd veel ruimte aan de landbouwers om zelf te bepalen welke aanpak het best past bij het bedrijf en de lokale omstandigheden.

Tegelijk groeit de interesse om publieke steun te combineren met private financiering voor de realisatie van duurzaamheidsdoelstellingen. Het is echter niet altijd duidelijk hoe je verschillende financierings-kanalen binnen de bestaande beleids- en regelgevende kaders kan combineren. Ook het potentieel van private financiering als aanvulling op publieke steun vraagt bijkomend onderzoek.

REWARD kijkt daarom onder meer naar vergoedingen waarbij niet alleen wordt gekeken naar welke maatregelen een landbouwer uitvoert, maar ook naar het resultaat dat op het terrein wordt bereikt. Dat kan landbouwers meer flexibiliteit geven om zelf te bepalen hoe ze een bepaald doel realiseren.

“Landbouwers leveren vandaag al waardevolle diensten voor natuur en milieu, maar de vergoedingen daarvoor vormen zelden een volwaardig verdienmodel. Met REWARD willen we onderzoeken hoe we die waarde beter kunnen vertalen naar praktische vergoedingsmodellen die werken voor landbouwers én op grotere schaal toepasbaar zijn. Zo creëren we tegelijk meerwaarde voor natuur, landschap en landbouw.” – Maaike De Ridder, projectcoördinator REWARD, Boerennatuur Vlaanderen.

Vlaamse Innovation Hub in de Vlaamse Ardennen

Een belangrijk onderdeel van REWARD zijn de 14 Innovation Hubs. Dat zijn concrete gebieden in verschillende Europese regio’s waar landbouwers, overheden, kennisinstellingen en andere lokale partners samen vergoedingsmodellen ontwikkelen, testen en bijsturen.

Eén van die Innovation Hubs ligt in de Vlaamse Ardennen. Boerennatuur Vlaanderen werkt er samen met de gemeente Maarkedal, het Landschapspark Vlaamse Ardennen, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en House of Agroecology. Vanuit het beleid worden ook het Agentschap Landbouw & Zeevisserij en de Vlaamse Landmaatschappij betrokken om na te gaan hoe de bevindingen in het toekomstig beleid kunnen ingepast worden.

In deze case wordt onderzocht hoe landbouwers kunnen worden vergoed voor het aantrekkelijke landbouwlandschap dat ze mee creëren en onderhouden. De afwisseling van akkers, graslanden en kleine landschapselementen zorgt voor een waardevol landschap met belangrijke natuur- en landschapswaarden, dat sterk wordt gewaardeerd door inwoners, recreanten en toeristen. Die maatschappelijke waarde wordt vandaag echter nog onvoldoende vertaald naar een vergoeding voor de landbouwers die dit landschap mee vormgeven en onderhouden.

REWARD onderzoekt daarom of hier een nieuw verdienmodel tegenover kan staan, met zowel publieke als private financiering. Het doel is landbouwers een extra stimulans te geven om de landschappelijke kwaliteit verder te versterken en het waardevolle landschap ook voor de toekomst veilig te stellen.

Van praktijk naar grotere schaal

REWARD wil niet één universeel betalingsmodel ontwikkelen, maar nagaan welke voorwaarden nodig zijn om resultaatsgerichte, collectieve en gebiedsgerichte vergoedingsmodellen op grotere schaal toepasbaar te maken.

Het vierjarige project brengt 26 landbouworganisaties, onderzoeksinstellingen, overheden en private partners uit 11 Europese landen samen. Boerennatuur Vlaanderen coördineert het project. De ambitie is om het leveren van natuur- en milieudiensten een waardevoller onderdeel van het landbouwbedrijf te maken: met meerwaarde voor landbouwers én betere resultaten voor natuur en milieu.

REWARD wordt gefinancierd binnen het Horizon Europe Cluster 6 Innovation Actions-programma van de Europese Unie.

Contact

Maaike De Ridder
Project Coordinator
Boerennatuur Vlaanderen
maaike.de.ridder@boerennatuur.be
+32 476 33 30 53