Eindrapport Bodemgoud

Het project “Bodemgoud” werd gerealiseerd binnen het LEADER-programma Kempen en kwam tot stand met de financiële steun van LEADER, provincie Limburg, stad Peer, stad Hamont-Achel en gemeente Pelt. Het project liep van augustus 2024 tot en met juni 2026 en werd uitgevoerd door Boerennatuur Vlaanderen in samenwerking met het Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw en Regionaal Landschap Lage Kempen.

Bodemgoud is ontstaan vanuit een concrete vraag op het terrein. In de deelnemende gemeenten wordt al jarenlang ingezet op het beheer van houtkanten. Vooral in Hamont-Achel en Peer worden jaarlijks houtkanten in hakhout gezet terwijl ook in Pelt op beperktere schaal beheer wordt uitgevoerd. Dit beheer levert jaarlijks een hoeveelheid houtsnippers op waarvoor de gemeenten op zoek waren naar een duurzame en lokale bestemming. Tegelijkertijd leefde bij landbouwers een groeiende interesse om houtsnippers te gebruiken als bodemverbeteraar op hun akkers. De toepassing ervan draagt bij aan een betere bodemstructuur, een actiever bodemleven en een verhoogde sponswerking van de bodem. Daarnaast biedt de lokale inzet van houtsnippers kansen om beheerresten circulair te valoriseren, de economische functie van houtkanten opnieuw te vergroten en de maatschappelijke meerwaarde van kleine landschapselementen verder te versterken. Het project werd uitgewerkt als antwoord op deze vragen van zowel landbouwers als gemeenten.

De centrale doelstelling van Bodemgoud was het ontwikkelen en opstarten van duurzame, lokale valorisatieketens waarbij houtsnippers uit houtkantenbeheer worden ingezet als bodemverbeteraar in de landbouw. Om deze doelstelling te realiseren werd niet enkel ingezet op de praktische toepassing, maar ook op de begeleiding van landbouwers, monitoring van de effecten op de bodem, demonstraties en kennisdeling. Daarnaast besteedde het project aandacht aan het verhogen van de landschapskwaliteit door het beheer van monumentale bomen in houtkanten. Het uiteindelijke doel is dat de opgebouwde samenwerkingen en de ontwikkelde valorisatieketens ook na afloop van het project blijvend worden toegepast en verder kunnen groeien.

Dit eindrapport beschrijft de uitvoering van het project, de behaalde resultaten, de opgedane
praktijkervaringen en de belangrijkste aanbevelingen voor de verdere uitbouw van duurzaam
houtkantenbeheer en de valorisatie van houtsnippers als bodemverbeteraar.

Met steun van