Start van grootschalig stuwenproject in Sint-Gillis-Waas

In het gebied van de Klokputweg in Sint-Gillis-Waas zullen komend jaar 25 regelbare stuwen geplaatst worden om de waterhuishouding te verbeteren. De stuwen hebben als doel het water langer vast te houden, zowel voor infiltratie als buffering. Daarnaast komen er ook nog 28 vaste stuwen in het gebied. Om de start van dit grootschalige stuwenproject in te luiden wordt er eind mei een bezoek georganiseerd voor geïnteresseerden.

Het grootschalige stuwenproject is ontstaan naar aanleiding van de droogteperiodes die de landbouw zwaar troffen in de jaren 2017-2020 en ook in 2022. De economische schade was groot, mede doordat de landbouw onvoldoende is aangepast aan dergelijke extremen. De gemeente Sint-Gillis-Waas identificeerde de Klokputweg als een gebied waar water te snel wordt afgevoerd. Dat leidt tot droogte lokaal én wateroverlast stroomafwaarts in natte periodes. Het project wil dit oplossen door water langer vast te houden in het gebied. Zo wordt de waterbeschikbaarheid verhoogd, droogte beperkt en overstromingsgevaar stroomafwaarts verkleind.

53 stuwen te plaatsen rond de Klokputweg

Plaatsing van stuwen en hoekputten en het herprofileren van grachten zal de waterhuishouding optimaliseren. Komend jaar worden er 25 regelbare en 28 vaste stuwen geplaatst in het gebied rond de Klokputweg. Door gebiedsgericht te werken, worden problemen integraal aangepakt en de volledige zone geoptimaliseerd. Samenwerking met eigenaars en gebruikers van de stuwen is hierbij cruciaal, hun inzichten en wensen maken deel uit van het plan. De uitvoering en financiering gebeuren via een samenwerking tussen de gemeente Sint-Gillis-Waas, Boerennatuur Vlaanderen en Viaverda.

Grootschalig project in stappen opgedeeld

1. Inventarisatie: alle grachten zijn in kaart gebracht om knelpunten en kansen te identificeren.
2. Participatievergaderingen: 15 landbouwers, goed voor ongeveer 70% van de actieve boeren in het gebied, engageerden zich voor dit project. Een mooi resultaat, omdat telers overtuigd zijn van het nut en omdat het geen bijkomende kosten of administratie met zich meebrengt.
3. Plaatsbezoeken: samen met eigenaars en gebruikers werden de percelen bekeken. Dat leidde tot individuele rapporten met mogelijkheden, wensen en ideeën.
4. Planvorming: op basis van de input uit stap 3 werd een definitief plan opgemaakt.
5. Vergunningen & subsidies: VLIF-subsidies zijn aangevraagd. De administratieve verwerking werd grotendeels opgevolgd door Boerennatuur.
6. Uitvoering: start gepland vanaf mei 2025.

De stuwen komen in perceelgrachten of kleine baangrachten, die dienen om overtollig grondwater af te voeren bij hoge grondwaterstanden. Door de stuwen wordt deze afvoer beperkt, zodat bodemvocht behouden blijft. Gebiedsbrede toepassing van dit systeem kan zelfs leiden tot hogere grondwaterstanden in de zomer, wat de weerbaarheid van het landbouwgebied tegen droogte aanzienlijk versterkt.